Kredi çekmek için kardeşe devredilen ve iflas sonrası başkasına kaçırılan ev geri alınabilir mi?

Bir tapunun kredi kullanımı amacıyla geçici olarak devredilip sonradan iade edilmemesi, hukukta inançlı işlem olarak nitelendirilir. Taşınmazın daha sonra iflas ve haciz baskısı altında, alacaklılardan veya diğer hak sahiplerinden mal kaçırmak amacıyla üçüncü bir kişiye devredilmesi ise muvazaa (danışıklı işlem) kapsamında değerlendirilir. Bu tür zincirleme devirlerde, ilk devrin kimin tarafından ve hangi sıfatla yapıldığı, izlenecek hukuki yolu doğrudan belirler.

Mevzuat bu durumu şu çerçevede düzenler:

• İlk devir taşınmaz eşin üzerindeyken bizzat eş tarafından abiye yapıldıysa, durum inançlı işlemdir. İnançlı işlemin ispatı kural olarak yazılı delille (inanç sözleşmesi veya buna eşdeğer yazılı belge) yapılır; tanık beyanı tek başına çoğu zaman yeterli görülmez. Bu nedenle elde yazılı bir dayanağın bulunup bulunmaması, tapu iptali ve tescil talebinin akıbetinde belirleyicidir.

• İlk devir anne-baba tarafından abiye yapıldıysa ve anne-baba vefat etmişse, eş yasal mirasçı sıfatıyla muris muvazaası gerekçesiyle kendi miras payı oranında tapu iptali ve tescil talep edebilir. Anne-baba hayattaysa miras hakkı henüz doğmadığından bu yola bu aşamada başvurulamaz.

• Tapunun abi tarafından resmî nikâhlı olmayan kişiye devredildiği ikinci işlemin mal kaçırma amacı taşıdığı; alıcının satın alma gücünün bulunmaması, taraflar arasındaki yakın ilişki ve hayatın olağan akışına aykırılık gibi olgularla ortaya konabilir. Bu işlemin muvazaa nedeniyle geçersizliği ileri sürülebilir.

• Abinin iflas süreci, tablonun belirleyici bir unsurudur. İkinci devir, yalnızca aile yönünden değil, abinin alacaklıları yönünden de tasarrufun iptali (İİK m. 277 vd.) davasına konu olabilir; iflas masası ve alacaklı talepleri, taşınmazın mülkiyetinin akıbetini doğrudan etkiler. Bu nedenle birden fazla hukuki sürecin aynı taşınmaz üzerinde kesişmesi söz konusudur.