Dedemin arkadaşıyla ortak aldığı arsadaki hisseyi çocuklarından nasıl satın alabilirim?

İyi günler. Bir arsamız var, üstünde bizim evimiz var, oturmaktayız; ama arsa hisseli. Akrabamız olmayan kişiler ile hisseli; dedem iki arkadaş almışlar arsayı. Şimdi dedemin arkadaşı öldü, hak iki oğluna kaldı. Diğer oğlu geçen gün bize kalan hisseyi satmak istedi ama el birliği mülkiyeti olduğu için tapuyu veremedi. Bunu nasıl çözeriz?

Cevap

Türk Medeni Kanunu'nun miras ve eşya hukuku kurallarına göre, miras bırakanın vefatı ile yasal mirasçılar arasında terekeye dahil mallar üzerinde kendiliğinden elbirliği mülkiyeti (iştirak halinde mülkiyet) meydana gelir. Bu mülkiyet türünde ortakların sınırları veya oranları belirlenmiş bağımsız payları bulunmadığından, mirasçılardan birinin kendi payını diğer mirasçıların katılımı veya onayı olmadan bir başkasına veya mevcut bir hissedara tek başına satarak tapuda devretmesi hukuken mümkün değildir.

Hissenin devredilebilmesi ve mülkiyet sorununun çözülebilmesi için yasal mevzuata göre süreç şu şekilde işler:

  • Vefat eden ortağın yasal mirasçılarının (iki oğlunun) tapu müdürlüğünde bizzat veya vekaleten bir araya gelerek, babalarından kalan hissenin tamamının satışını tarafınıza birlikte gerçekleştirmeleri birlikte tasarruf kuralı gereği geçerli bir yoldur.

  • Mirasçıların satıs için birlikte hareket etmemesi durumunda, tapudaki mülkiyet rejiminin değiştirilerek paylı mülkiyet (müşterek mülkiyet) statüsüne geçilmesi gerekir. Bu dönüşüm, mirasçıların tapuda yapacağı ortak işlemle veya yasal yollara başvurularak alınacak bir kararla sağlanır.

  • Mülkiyetin paylı mülkiyet statüsüne geçirilmesiyle birlikte her bir mirasçının tapuda bağımsız ve oransal bir payı tescil edilir; bu tescil işlemi tamamlandıktan sonra söz konusu mirasçı kendi miras payı devrini diğer kardeşinden bağımsız olarak gerçekleştirebilir.

  • Paylı mülkiyete tabi taşınmazlarda hisselerin dışarıdan üçüncü kişilere satılması halinde diğer paydaşların yasal önalım hakkı (şufa hakkı) doğar, ancak hisse devrinin doğrudan mevcut bir tapu paydaşına yapılması durumunda bu hak gündeme gelmez.