Annemin arsasına ev yapan kardeşimin hakkını, itiraz eden diğer kardeşe karşı nasıl koruruz?

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, başkasına ait bir arazi üzerine inşa edilen kalıcı yapılar kural olarak arsanın bütünleyici parçası (mütemmim cüz) sayılır ve mülkiyeti doğrudan arsa sahibine, yani anneye geçer. Annenize ait arsa üzerine kardeşinizin kendi bütçesiyle ev yapması sürecinde kardeşlerin çoğunluğunun sözlü rızası bulunması fiili bir uzlaşma sağlasa da, rıza göstermeyen dördüncü mirasçının ileride vefat sonrasında yapı üzerinde hak iddia etmesi ve ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açması kanunen mümkündür.

Bu tür durumlarda inşaatı yapan kişinin yasal haklarının korunması ve ilerideki miras uyuşmazlıklarının önlenmesi adına süreç şu şekilde işler:

• Arsa sahibi olan anne ile evi inşa eden kardeş arasında tapu müdürlüğünde resmi senet düzenlenerek bağımsız ve sürekli nitelikte üst hakkı (inşaat hakkı) tesis edilmesi, binanın mülkiyetinin arsadakinden ayrılarak evi yapan kişiye ait olmasını sağlar.

• Tapuda resmi bir işlem yapılmaması halinde, rıza gösteren tüm mirasçıların ve annenin imzasını taşıyan noter onaylı bir muvafakatname düzenlenmesi ve inşaata dair tüm fatura, makbuz gibi ödeme belgelerinin saklanması, ilerideki davalarda ispat yükü açısından güçlü bir karine oluşturur.

• Miras paylaşımı sırasında anlaşmazlık çıkması durumunda, ev yapan kardeşin arsanın satılmasına karar verilmeden önce asliye hukuk mahkemesinde muhtesatın aidiyetinin tespiti davası açarak binanın kendi emeği ve malzemesiyle yapıldığını tescil ettirmesi yasal bir mekanizmadır.