Annem babamın ölmeden önce noterden imzaladığı kağıdı kullanarak miras payımı vermiyor, bu belge geçerli mi?
Merhaba. Annem babama ölmeden önce noterden "Malların yarısı karımındır." diye imza attırmış. Babam vefat etti. Annem şuan babamdan kalan her şeyi kendi istediği gibi kullanıyor, abime yediriyor; bana da o kağıdı kullanarak mal vermiyor. "Eğer mahkemeye verirsen, o kağıdı işleme sokarsam hiçbir şey alamazsın." diyor. Ben o kağıdın geçerliliğini merak ediyorum.
Bir kişinin vefatından önce eşine mallarının belirli bir bölümünü veya tamamını bırakacağına dair noterde imzaladığı belgeler, içeriğine göre hukuken ölüme bağlı tasarruf (vasiyetname veya miras sözleşmesi) niteliğinde değerlendirilir. Murisin (vefat edenin) kendi mal varlığı üzerinde sağlığında tasarruf özgürlüğü bulunsa da bu özgürlük kanunun mirasçıları korumak adına belirlediği mutlak sınırlarla kısıtlanmıştır.
Türk Medeni Kanunu'na göre altsoy (çocuklar) birinci derece yasal mirasçıdır ve miras üzerinde başkasına devredilemeyecek bir saklı pay hakkına sahiptir. Mirasbırakan, hazırladığı resmi bir evrakla dahi çocuklarının bu hakkını tamamen ortadan kaldıramaz. Mevzuata göre bu durumda süreç şu şekilde işler:
Çocukların mirastaki saklı pay oranı, yasal miras paylarının tam yarısıdır ve kanunda sayılan çok ağır şartları barındıran geçerli bir mirastan ıskat (mirastan çıkarma) sebebi olmadıkça bu hak hiçbir noter sözleşmesi veya kağıtla yok edilemez.
Noterde düzenlenen belge şeklen geçerli bir vasiyet olarak kabul edilse dahi, eşe bırakılan miktar çocukların yasal güvence altındaki payına tecavüz ediyorsa, hukuken tenkis (indirim) kuralları uygulanarak aradaki orantısızlık yasal sınırlara çekilir.
Sağ kalan eşin evlilik birliğinden doğan yasal mal rejimi (edinilmiş mallara katılma) tasfiyesinden kaynaklanan hakkı hesaplanıp ayrıldıktan sonra, geriye kalan ölüme bağlı asıl mal varlığı (tereke) üzerinde tüm mirasçıların yasal hak sahipliği devam eder.
Önemli uyarı
Bu yanıt yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır; hukuki danışmanlık veya vekillik hizmeti değildir ve taraflar arasında avukat-müvekkil ilişkisi kurulmaz. Yanıtta yer alan bilgiler somut olayınıza birebir uygulanabilir nitelikte olmayabilir. İçeriğe dayanarak yapacağınız işlemlerden doğabilecek sonuçlara ilişkin sorumluluk tarafınıza aittir. Somut durumunuz için profesyonel hukuki destek almanız önerilir.