Annemin köydeki miras hakkını (tarla, ev) vermeyen dayımdan yasal olarak nasıl alırız?

Annemin köyünde olan tarla, bağ, bahçe ve ev hakkını istediği halde erkek kardeşi vermiyor. Nasıl alabiliriz?

Cevap

Türk Medeni Kanunu'na göre, miras paylaşımında kız ve erkek çocuklar arasında tam bir eşitlik vardır; erkek kardeşin köydeki malları sahiplenip kız kardeşe hakkını vermemesi hukuken hiçbir geçerliliğe sahip değildir. Miras bırakanın (dede/anneanne) vefatı ile birlikte tüm yasal mirasçılar, tapuda işlem yapılmamış olsa bile mallar üzerinde otomatik olarak elbirliği mülkiyeti (ortak mülkiyet) sahibi olurlar. Dayınızın annenizden mal kaçırması veya kullanımına engel olması durumunda hakkınızı arayabileceğiniz yasal süreç şu şekilde işler:

  • Öncelikle, miras bırakan kişiye ait noterden veya Sulh Hukuk Mahkemesinden bir veraset ilamı (mirasçılık belgesi) alınarak annenizin yasal payı resmi olarak belgelenmelidir.

  • Dayınız tarla, bağ ve bahçeyi ekip biçerek gelir elde ediyor veya evi bizzat kullanıyorsa, noter aracılığıyla bir ihtarname çekilerek annenizin hakkını talep ettiği bildirilmeli (intifadan men şartı) ve geriye dönük son 5 yıllık kullanım bedeli için ecrimisil (haksız işgal tazminatı) davası açılmalıdır.

  • Dayınız malları kendi rızasıyla bölüşmeye ve tapu devrine yanaşmıyorsa, annenizin Sulh Hukuk Mahkemesinde ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açma hakkı her zaman mevcuttur.

  • Bu dava sonucunda mahkeme, arazilerin yüzölçümü ve niteliği uygunsa fiziki olarak paylaştırılmasına (aynen taksim); uygun değilse malların icra yoluyla satılarak elde edilen gelirin mirasçılara payları oranında dağıtılmasına karar verir.