Ayıplı malın değişimi sırasında yeni model yılı verildiği gerekçesiyle satıcı fiyat farkı isteyebilir mi?

Ayıplı bir malın ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değişim talebi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketicinin seçimlik haklarındandır ve bu hakların kullanımı tüketici için masrafsızdır. Ayıplı malın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesi durumunda, aradan zaman geçmiş ve ürünün model yılı değişmiş olsa dahi, satıcının bu gerekçeyle tüketiciden ek bedel, fiyat farkı veya marka/model güncelleme ücreti talep etmesi kural olarak hukuka uygun değildir; çünkü ayıbın sorumluluğu satıcıdadır ve değişim hakkı bu sorumluluğun sonucudur.

Hukuki açıdan tablo şu şekildedir:

• Ayıpsız misli ile değişimde tüketiciye aynı nitelikte, ayıpsız bir mal verilmesi esastır. Aynı modelin üretimi durmuş veya model yılı yenilenmişse, satıcının muadil/güncel modeli vermesi gerekir; bu güncellemenin maliyetini tüketiciye yansıtması beklenmez.

• Değişim, onarım ve diğer seçimlik haklar tüketici için ücretsizdir; nakliye, posta, işçilik veya benzeri masraflar satıcıya aittir. Model yılı farkı gerekçesiyle istenen "fark ücreti" de bu masrafsızlık ilkesine aykırı düşer.

• Satıcının fiyat farkı dayatması durumunda, uyuşmazlık tutarına göre Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi nezdinde hak arama yolu bulunur; başvuruda fatura, garanti belgesi ve ayıbı/değişim talebini gösteren belgeler önem taşır.

• Malın tüketiciye tesliminden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim anında var olduğu kabul edilir; bu karine, ispat yükünü tüketicinin değil satıcının üzerine bırakması bakımından tüketici lehine bir koruma sağlar.